Znane są wyniki XIII edycji rankingu przepisów podatkowych „BUBLE I HITY PODATKOWE 2016”, przygotowanego przez Stowarzyszenie Podatników w Polsce oraz redakcję miesięcznika „Doradca Podatkowy” na podstawie propozycji i ocen podatników i przedsiębiorców.

bubleRanking prowadzony jest rokrocznie nieprzerwanie od 2004 roku. Kryterium wyróżnienia dla HITU jest zazwyczaj korzyść dla podatnika lub przedsiębiorcy płynąca z zastosowania danego rozwiązania lub jego pozytywny wpływ na prowadzenie działalności i na życie podatnika, dla BUBLA zaś – perspektywa ich utrudnienia wskutek absurdalności lub niejasności wprowadzonego rozwiązania legislacyjnego.

Spośród nowości podatkowych w 2016 r. uwagę respondentów zwróciły:

Buble

Hity

1. Wdrażanie Jednolitego Pliku Kontrolnego.

Stopniowo i z problemami podmioty gospodarcze obejmowane są obowiązkiem przekazywania postaci elektronicznej ksiąg podatkowych i dowodów księgowych na żądanie organów podatkowych i organów kontroli skarbowej za pomocą środków komunikacji elektronicznej lub na informatycznym nośniku danych, oraz comiesięcznego przekazywania postaci elektronicznej ewidencji zakupu i sprzedaży VAT za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

2. Klauzula generalna przeciwko unikaniu opodatkowania i opinie zabezpieczające.

Nowy przepis Ordynacji podatkowej przewiduje, że „czynność dokonana przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej, nie będzie skutkować osiągnięciem korzyści podatkowej, jeżeli sposób działania był sztuczny”. Opinie zabezpieczające są zaś bardzo kosztowne.

3. Prewspółczynnik w VAT.

Od początku 2016 r. ustawa o VAT wskazuje tzw. sposoby wyliczania tzw. preproporcji (prewspółczynnika) przy odliczaniu VAT w przypadku podatku naliczonego wynikającego z wydatków związanych z czynnościami opodatkowanymi i z czynnościami niepodlegającymi podatkowi.

4. Podatek od sprzedaży detalicznej.

Ustawa z 6 lipca 2016 r. o podatku od sprzedaży detalicznej weszła w życie 1 września 2016 r. Podstawę opodatkowania podatkiem stanowi osiągnięta w danym miesiącu nadwyżka przychodów ze sprzedaży detalicznej ponad kwotę 17 mln zł. Jednak Komisja Europejska zakwestionowała stawki podatku (0,8% i 1,4%) i Ministerstwo Finansów wydało rozporządzenie w sprawie zaniechania poboru tego podatku do końca 2016 r., ale deklarację PSD-1 w tym czasie trzeba składać. Z kolei na cały rok 2017 r. zapłatę podatku wyłączy ustawa zmieniająca.

5. Przesuwanie terminu wejścia w życie ustawy o administracji podatkowej.

W ustawie przewidziano m.in. pomoc asystentów dla rozpoczynających działalność mikrofirm, centra obsługi podatników oraz centralizację systemu informacji podatkowej. Wpierw wejście w życie nowych przepisów przesunięto na 1 lipca 2016 r., potem na 1 stycznia 2017 r., ale w związku z wejściem w życie ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej  – nie będą one obowiązywały w ogóle.

1. Uchylenie konieczności korekt przychodów i kosztów w przypadku zatorów płatniczych.

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektó­rych innych ustaw  uchyliła z początkiem 2016 r. przepisy ustawy o PIT (art. 24d) i ustawy o CIT (art. 15b) dotyczące kasowego rozliczenia „przetermi­nowanych” faktur w podatkach dochodowych. Zgodnie z tymi przepisami, istniał obowiązek dokony­wania korekty kosztów uzyskania przychodów w przypadku nieuregulowania kwoty wynikającej z faktury lub innego dokumentu w ciągu 30 dni od daty upływu terminu płatności ustalonego przez strony, a w przypadku gdy termin płatności jest dłuższy niż 60 dni – nieuregulowania jej w ciągu 90 dni od dnia zaliczenia kwoty wynikającej z faktury lub innego dokumentu do kosztów uzyskania przychodów.

2. Uregulowanie zasad dokonywania korekty przychodów i kosztów uzyskania przychodów (na bieżąco).

Ustawa z 10 września 2015 r. o zmianie ustaw w związku ze wspieraniem polubownych metod rozwiązywania sporów wprowa­dziła w podatkach dochodowych rozwią­zanie polegające na tym, że fakty mające wpływ na korektę przychodów lub kosztów uzyskania przychodów, które nastąpiły w późniejszym okresie rozliczeniowym, nie są rozpoznawane ze skutkiem „wstecz” (ex tunc), lecz rozliczane są w bieżącym okresie rozliczeniowym. Nowe przepisy są stosowane odpowiednio także do korekty odpisów amortyzacyjnych.

3. Wątpliwości rozstrzygane na korzyść podatnika.

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustawy – Ordynacja po­datkowa oraz niektórych innych ustaw wprowadziła do przepisów Ordynacji podatkowej, wyra­żoną expressis verbis, zasadę, że niedające się usunąć wątpliwości co do treści prze­pisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika.

4. Obniżone odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych.

Od 1 stycznia 2016 r. podatnicy zapłacą tylko połowę zwykłej stawki odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych, które sami skorygują (w ciągu 6 miesięcy od dnia upływu terminu do złożenia pierwotnej deklaracji) i uregulują w ciągu 7 dni od dnia złożenia korekty (stawka obniżona). Natomiast podatnicy VAT i akcyzy, których na błędzie złapie kontrola podatkowa lub ujawni to urząd w toku czynności sprawdzających, zapłacą od 2016 roku aż 150% normalnej stawki odsetek za zwłokę (stawka podwyższona).

5. Tzw. ulga B+R w PIT i CIT.

Ustawa z 25 września 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wspieraniem innowacyjności wprowadziła z dniem 1 stycznia 2016 r. prawo do odliczenia od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym określonej kwoty kosztów uzyskania przychodów poniesionych przez przedsiębiorcę na działalność badawczo-rozwojową.