Podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych prowadzący działalność gospodarczą w zasadzie nie mogą zaliczać do kosztów podatkowych wydatków na nabycie bądź wytworzenie środków trwałych czy wartości niematerialnych i prawnych. Do kosztów uzyskania przychodów zalicza się natomiast odpisy z tytułu zużycia tych składników majątku (odpisy amortyzacyjne).

key-to-wealth-1057124Odpisów dokonuje się po wprowadzeniu danego składnika majątkowego do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Składnik majątku wprowadza się do ewidencji najpóźniej w miesiącu przekazania go do używania, późniejsze wprowadzenie do ewidencji uznaje się za ujawnienie środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej. Odpisów dokonuje się przy zastosowaniu stawek amortyzacyjnych określonych w Wykazie stawek amortyzacyjnych oraz wybranej przez podatnika metody amortyzacji.

Podatnicy PIT dokonują wyboru jednej z metod amortyzacji przed rozpoczęciem dokonywania odpisów i stosują ją do pełnego zamortyzowania danego środka trwałego. W zasadzie nie można zmienić stosowanej metody w trakcie amortyzacji.

Ustawodawca wyróżnia kilka metod amortyzacji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

  • W przypadku każdego składnika majątku podlegającego amortyzacji możliwe jest zastosowanie tzw. metody liniowej, przewidzianej w art. 22h ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Metoda liniowa polega na dokonywaniu odpisów amortyzacyjnych równomiernie podczas okresu jego amortyzacji. Jednocześnie, podatnik może obniżyć stosowaną do danego składnika majątku stawkę amortyzacyjną, a w niektórych wypadkach uprawniony jest nawet do podwyższenia stawek amortyzacyjnych.
  • Stawki amortyzacyjne mogą być również określane indywidualnie dla używanych albo ulepszonych środków trwałych, po raz pierwszy wprowadzonych do ewidencji danego podatnika oraz przyjętych do używania inwestycji w obcych środkach trwałych. Ustawa wskazuje minimalne okresy amortyzacji składników, które amortyzowane są przy zastosowaniu indywidualnych stawek.
  • W odniesieniu do maszyn i urządzeń zaliczanych do grupy 3-6 i 8 Klasyfikacji Środków Trwałych oraz środków transportu, z wyłączeniem samochodów osobowych, może być stosowana tzw. metoda degresywna, przewidziana w art. 22k ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Metoda degresywna pozwala na zamortyzowanie większej części wartości początkowej składnika majątkowego na początku jego używania, w zamian za obniżoną wielkość odpisów amortyzacyjnych w kolejnych latach.
  • Podatnicy, w roku podatkowym, w którym rozpoczęli prowadzenie działalności gospodarczej oraz mali podatnicy, mogą, co do zasady, dokonywać jednorazowo odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych zaliczonych do grupy 3-8 Klasyfikacji Środków Trwałych, z wyłączeniem samochodów osobowych, w roku podatkowym, w którym środki te zostały wprowadzone do ewidencji, do wysokości nieprzekraczającej kwoty 50.000 euro łącznej wartości tych odpisów[1].

Grupa wg

Klasyfikacji Środków

Trwałych

Składniki majątku

0

Grunty

1

Budynki i lokale oraz spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego i spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego

2

Obiekty inżynierii lądowej i wodnej

3

Kotły i maszyny energetyczne

4

Maszyny, urządzenia i aparaty ogólnego zastosowania

5

Maszyny, urządzenia i aparaty specjalistyczne

6

Urządzenia techniczne

7

Środki transportu

8

Narzędzia, przyrządy, ruchomości i wyposażenie, gdzie indziej niesklasyfikowane

9

Inwentarz żywy


[1] Przeliczenia kwoty limitu wyrażonej w euro dokonuje się według średniego kursu euro ogłaszanego przez NBP na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego rok podatkowy, w którym dokonywana jest amortyzacja, w zaokrągleniu do 1.000 zł.