Przedsiębiorcy, którzy osiągają dochody z prawa własności intelektualnej (IP) uzyskanego z działalności B+R lub z usług B+R zakupionych od innych podmiotów, ale przez siebie opatentowanych, będą mogli korzystać z preferencyjnej 5% stawki CIT lub PIT.

growing-graph-1236833Ustawa z dnia 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw zaczyna obowiązywać z początkiem 2019 r. Nowelizacja ta wprowadza do ustawy o PIT i ustawy o CIT przepisy przewidujące szczególne zasady opodatkowania dochodów z komercjalizacji wytworzonych lub rozwiniętych przez podatników (przedsiębiorców) praw własności intelektualnej, potocznie zwanych przepisami o IP BOX lub Innovation Box (art. 30ca i 30cb ustawy o PIT oraz art. 24d i art. 24e ustawy o CIT).

Najważniejszym elementem nowego rozwiązania jest możliwość rozliczenia podatku od dochodu z praw własności intelektualnej z zastosowaniem preferencyjnej 5% stawki podatkowej. Nowe rozwiązanie dotyczy podatników osiągających dochody z praw własności intelektualnej wskazanych w ustawach o podatkach dochodowych. Katalog tych praw ma charakter zamknięty.

Wprowadzona do polskiego prawa podatkowego instytucja IP BOX polega więc na preferencyjnym opodatkowaniu kwalifikowanego dochodu z praw własności intelektualnej (w tym również zawartego w cenie sprzedaży towaru lub usługi) obniżoną, 5% stawką podatku.

Preferencja dotyczy następujących praw własności intelektualnej:

  • patentu,
  • prawa ochronnego na wzór użytkowy,
  • prawa z rejestracji wzoru przemysłowego,
  • prawa z rejestracji topografii układu scalonego,
  • dodatkowego prawa ochronnego dla patentu na produkt leczniczy lub produkt ochrony roślin,
  • prawa z rejestracji produktu leczniczego i produktu leczniczego weterynaryjnego
  • dopuszczonych do obrotu,
  • wyłącznego prawa, o którym mowa w ustawie z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin,
  • autorskiego prawa do programu komputerowego.

Podatnik może korzystać z tej preferencji w stosunku do praw, które sam wytworzył, o ile jest ich właścicielem (współwłaścicielem) bądź udzielono mu na nie licencji wyłącznej.

Przewidziano też możliwość skorzystania z ulgi w sytuacji, gdy podatnik dokona zakupu kwalifikowanych praw własności intelektualnej, o których mowa powyżej, pod warunkiem, iż następnie poniesie on koszty związane z rozwojem lub ulepszeniem nabytego prawa.

Podatnicy, którzy będą chcieli skorzystać z obniżonej 5% stawki, będą zobowiązani do prowadzenia ewidencji podatkowej w sposób zapewniający ustalenie przychodów, kosztów uzyskania przychodów, dochodu (straty), przypadających na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej.

Dla stosowania 5% preferencyjnej stawki podatku konieczne jest prowadzenie działalności B+R bezpośrednio związanej z wytworzeniem, rozwinięciem lub ulepszeniem prawa własności intelektualnej.

Przykład: przeprowadzenie badań lub prac rozwojowych i zgłoszenie wynalazku do Urzędu Patentowego

Producent samochodów prowadzi badania lub prace rozwojowe nad ekologicznym silnikiem – mniej paliwożernym i emitującym mniej spalin niż tradycyjny silnik spalinowy. Uzyskany w wyniku procesu badawczego wynalazek – ekosilnik zostaje zgłoszony do Urzędu Patentowego. Urząd wszczyna postępowanie o uzyskanie patentu. W tym czasie, nie czekając na zakończenie postępowania patentowego, firma rozpoczyna produkcję samochodów, w których montuje ekosilnik. Przychody ze sprzedaży samochodów, w części proporcjonalnej do przychodów ze sprzedaży ekosilnika oraz koszty ich uzyskania (koszty badań lub prac rozwojowych, koszy procesu patentowania wynalazku, koszty produkcji ekosilnika) firma wyodrębnia w księgach rachunkowych. Stawka CIT od dochodu wykazanego w odrębnej ewidencji księgowej wynosi 5%. Przedsiębiorca nie będzie musiał czekać ze stosowaniem ulgi do momentu gdy uzyska patent. Gdyby jednak nie udało mu się finalnie uzyskać patentu EKOCAR, będzie musiał zapłacić wstecz zaległy podatek.

Przykład: zlecenie laboratorium badawczemu opracowania wzoru przemysłowego i uzyskanie prawa ochronnego na wzór przemysłowy

Przedsiębiorca produkujący meble ma zamiar unowocześnić swoją ofertę. Zleca zatem laboratorium badawczemu opracowanie nowego modelu fotela wypoczynkowego. Po wykonaniu badań przez laboratorium badawcze przedsiębiorca rejestruje wzór przemysłowy w Urzędzie Patentowym, po czym rozpoczyna produkcję foteli zgodnie z zarejestrowanym wzorem. Przychody uzyskane ze sprzedaży foteli oraz koszty, które doprowadziły do uzyskania tych przychodów (koszty zlecenia badań do laboratorium, koszty rejestracji wzoru przemysłowego, koszty produkcji nowych foteli) są ewidencjonowane odrębnie od innych przychodów i kosztów (starsze modele mebli). Dochody uzyskane ze sprzedaży nowych foteli są opodatkowane niższą 5%-ową stawką podatkową.

Przykład: przychody z udzielania licencji

Przedsiębiorca produkujący zabawki posiada patent na wynalazek plastyczne klocki dla dzieci i udziela innym producentom zabawek licencji na ten wynalazek. Uzyskany w związku z tym dochód (przychody z opłat licencyjnych minus koszty uzyskania licencji, tj. koszty badań, prac rozwojowych, które doprowadziły do uzyskania patentu na wynalazek lub koszty zakupu patentu) podlega 5%-owej stawce podatku.

Przykłady na podst. www.finanse.mf.gov.pl