Pracownik nie może automatycznie utracić nabytego prawa do corocznego płatnego urlopu ze względu na to, że nie złożył wniosku urlopowego.

iStock_000005017548XSmall[1]Jeśli natomiast pracodawca udowodni, że pracownik umyślnie i z pełną świadomością co do konsekwencji nie wystąpił o coroczny płatny urlop po uprzednim umożliwieniu mu rzeczywistego skorzystania z prawa do tego urlopu, prawo Unii nie stoi na przeszkodzie utracie ani tego prawa, ani – w razie ustania stosunku pracy – wnikającemu z tego brakowi wypłaty ekwiwalentu pieniężnego. - Tak uznał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyrokach z 6 listopada 2018 r. w sprawach C-619/16 i C-684/16 – Sebastian W. Kreuziger przeciwko Land Berlin oraz Max-Planck-Gesellschaft zur Förderung der Wissenschaften eV przeciwko Tetsujiemu Shimizu.

Sądy krajowe zwróciły się do TSUE o wykładnię prawa Unii, zgodnie z którym prawo każdego pracownika do corocznego płatnego urlopu może zostać zastąpione ekwiwalentem pieniężnym tylko w razie ustania stosunku pracy.

Trybunał orzekł, że prawo Unii (tj. dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy, Dz.Urz. UE 2003, L 299, s. 9, oraz Karta praw podstawowych Unii Europejskiej) stoi na przeszkodzie temu, by pracownik automatycznie tracił dni corocznego płatnego urlopu przysługujące mu na mocy prawa Unii, a w związku z tym prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop jedynie na tej podstawie, że nie złożył wniosku urlopowego przed ustaniem stosunku pracy (lub podczas okresu rozliczeniowego). Prawa te mogą wygasnąć tylko, jeśli pracodawca rzeczywiście umożliwił pracownikowi w szczególności poprzez odpowiednią informację ze swej strony skorzystanie z odnośnych dni urlopu w odpowiednim czasie, co pracodawca powinien udowodnić. Pracownika należy bowiem traktować jako słabszą stronę stosunku pracy. I tak, mógłby on zostać zniechęcony do powoływania się wobec pracodawcy wprost na przysługujące mu prawa, jeżeli w szczególności dochodzenie tych praw mogłoby narazić go na zastosowanie przez pracodawcę środków prowadzących do pogorszenia stosunku pracy.

Jeśli zaś wspomniany pracodawca jest w stanie przedstawić ciążący na nim w tym względzie dowód, że pracownik umyślnie i z pełną świadomością co do konsekwencji nie wystąpił o coroczny płatny urlop po uprzednim umożliwieniu mu rzeczywistego skorzystania z prawa do tego urlopu, prawo UE nie stoi na przeszkodzie utracie tego prawa ani, w razie ustania stosunku pracy, wynikającemu z tego brakowi wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany coroczny płatny urlop. Cele, którym służy ustanowienie prawa do corocznego płatnego urlopu, są bowiem związane w szczególności z koniecznością zagwarantowania pracownikowi rzeczywistego wypoczynku w trosce o skuteczną ochronę jego bezpieczeństwa i zdrowia.

Trybunał uściślił, że powyżej wymienione zasady obowiązują niezależnie od tego, czy chodzi o pracodawcę publicznego, czy prywatnego.