Rada Ministrów przyjęła „Strategię na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju do roku 2020 (z perspektywą do 2030 r.)”, przedłożoną przez ministra rozwoju i finansów.

business-1236765-1599x1518Strategia na rzecz odpowiedzialnego rozwoju” jest strategicznym instrumentem zarządzania polityką rozwoju prowadzoną przez instytucje państwowe. Dokument przedstawia cele do realizacji w perspektywie roku 2020 i 2030, wskazuje sposób ich osiągania oraz określa najważniejsze projekty.

Dotychczasowe czynniki rozwoju i wzrostu gospodarki, do których należy zaliczyć m.in. niskie koszty pracy, napływ inwestycji zagranicznych, wzrost wykształcenia, przekształcenie gospodarki wynikające z członkostwa w Unii Europejskiej, muszą zostać uzupełnione o:

  • zwiększenie znaczenia w procesach gospodarczych wytwarzanej w kraju wiedzy i technologii,
  • rozwój i dalszą ekspansję polskich podmiotów gospodarczych,
  • budowę systemu oszczędności,
  • podwyższenie jakości funkcjonowania instytucji i ich interakcję ze społeczeństwem.

Jednocześnie należy zwrócić większą uwagę na włączanie wszystkich grup społecznych i wszystkich obszarów w procesy rozwojowe.

Strategia opiera się na 3 celach szczegółowych:

I. Trwały wzrost gospodarczy oparty coraz silniej o wiedzę, dane i doskonałość organizacyjną

  • Reindustrializacja – wdrażanie nowych cyfrowych rozwiązań techniczno-technologiczno-organizacyjnych, rozwój nowych gałęzi przemysłu opartych na technologiach cyfrowych, zdolnych do tworzenia produktów przełomowych, wymagających dużego zaangażowania nauki i wysoko wykwalifikowanej kadry pracowników. Działania te będą kołem zamachowym dla rozwoju wielu innych dziedzin gospodarki. Reindustrializacja będzie polegać na rozwoju innowacyjności, pozwalającym m.in. na istotną obniżkę kosztów produkcji, w tym pracy, a także podnoszenie jakości produktu, lepsze zaspokajanie potrzeb i szybsze reagowanie na zmiany oczekiwań konsumentów, zmniejszenie zużycia surowców i zapotrzebowania na energię oraz obniżenie emisyjności produkcji i podniesienie bezpieczeństwa pracy.
  • Rozwój innowacyjnych firm – zwiększanie stopnia zaawansowania technologicznego produktów, powstawanie nowych rozwiązań technologicznych i organizacyjnych na podstawie własnych zasobów przedsiębiorstw, a także  oparcie w większym stopniu przewag konkurencyjnych w handlu zagranicznym na jakości i innowacyjności proponowanych produktów.
  • Małe i średnie przedsiębiorstwa – poszerzenie oferty instrumentów finansowania długoterminowego służących rozwojowi sektora MŚP, udostępnianych zarówno przez instytucje prywatne, jak i publiczne; zwiększenie liczby aktywnych małych i średnich przedsiębiorstw – podmiotów wdrażających innowacje produktowe, organizacyjne i marketingowe, charakteryzujących się wyższą niż dotychczas dochodowością i efektywnością, a także współpracujących z innymi regionalnymi podmiotami gospodarczymi (w tym dużymi przedsiębiorstwami). Chodzi też o zwiększenie średniego areału upraw polskich gospodarstw rolnych (w efekcie nastąpi zwiększenie dochodowości sektora produkcji rolnej), rozpoczęcie procesu integracji pionowej wybranych segmentów sektora rolno-spożywczego, co przyczyni się do zwiększenia jego globalnej konkurencyjności, a także zwiększy potencjał do wdrażania innowacji produktowych, organizacyjnych i marketingowych.
  • Kapitał dla rozwoju – zmobilizowanie różnych źródeł środków finansowych w celu znacznego zwiększenia poziomu inwestycji w Polsce. Istotne będzie podjęcie działań przyczyniających się do budowania w Polsce kultury oszczędzania, ponieważ to poziom oszczędności krajowych stanowi o możliwościach inwestycyjnych gospodarki.
  • Ekspansja zagraniczna – utrzymanie relatywnie wysokiego tempa wzrostu eksportu, przy jednoczesnej poprawie poziomu jego innowacyjności. Intensyfikacja działalności eksportowej i inwestycyjnej pozwoli polskim przedsiębiorstwom na osiąganie większych i zdywersyfikowanych przychodów, wyższej wydajności i rentowności oraz lepszego poziomu technologicznego, co przełoży się na poprawę ich konkurencyjności na rynkach zagranicznych.

II. Rozwój społecznie wrażliwy i terytorialnie zrównoważony

  • Spójność społeczna – poprawa instytucjonalnych warunków opieki nad najmłodszymi dziećmi przez tworzenie nowych miejsc opieki w różnych formach (np. żłobek, usługa opiekuna dziennego, klub dziecięcy), dzięki czemu zwiększy się odsetek dzieci w wieku 0-3 lata objętych różnymi formami opieki. Umożliwi to łączenie życia zawodowego z rodzinnym i pozwoli na zwiększenie zatrudnienia, zwłaszcza kobiet. Równolegle zostaną wprowadzone ułatwienia w zatrudnianiu przez osoby fizyczne osób do opieki nad dziećmi czy osobami starszymi lub chorymi (opieka nieinstytucjonalna w domu osoby). Ponadto, działania na rzecz aktywizacji zawodowej grup nieaktywnych na rynku pracy zwiększą zatrudnienie osób w wieku 20-64 lata. Rozszerzone zostaną możliwości wykonywania pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy, w elastycznych godzinach i pracy na odległość.
  • Rozwój zrównoważony terytorialnie – zwiększenie inwestycji prywatnych w branżach kluczowych dla poszczególnych regionów, w szczególności w tych o najniższym poziomie rozwoju i przeżywających trudności (to przede wszystkim Śląsk i Polska Wschodnia). Do 2030 r. powinno to doprowadzić do znaczących zmian w strukturze społeczno-gospodarczej oraz wzrostu udziału inwestycji prywatnych w całości inwestycji, które obecnie zależą w dużym stopniu od nakładów publicznych, w tym finansowanych ze źródeł unijnych. Ponadto, rozwój przedsiębiorczości i tworzenie miejsc pracy –  szczególnie na obszarach  najbiedniejszych i borykających się z problemami strukturalnymi – przyczynią się w dłuższym okresie do tego, że dysproporcje w poziomie rozwoju ekonomicznego podregionów nie pogłębią się, a jednocześnie wzrosną dochody ich mieszkańców i samorządów terytorialnych.

III. Skuteczne państwo i instytucje służące wzrostowi oraz włączeniu społecznemu i gospodarczemu

  • Prawo w służbie obywatelom i gospodarce – uproszczenie prawa zapewniające lepsze warunki do działalności gospodarczej i realizacji potrzeb obywateli. Oczekiwana jest większa spójność wewnętrzna poszczególnych dziedzin prawa, czy też faktycznych możliwości stosowania przepisów, jak np. w przypadku braku rozporządzeń wykonawczych do ustaw zawierających delegacje ustawowe. Przewidywany jest wzrost sprawności prowadzenia postępowań sądowych i egzekucji prawa.
  • Instytucje prorozwojowe i strategiczne zarządzanie rozwojem – w tym przypadku obywatele, przedsiębiorcy i inne podmioty oczekują sprawności i skuteczności instytucjonalnej państwa, w tym wysokiej jakości decyzji publicznych podejmowanych we współpracy z mieszkańcami, organizacjami pozarządowymi, biznesowymi i interesariuszami instytucjonalnymi. Oznacza to celowość oraz niezawodność podejmowanych przez instytucje decyzji i działań programowo-koordynacyjnych, jak również adekwatność i trwałość samych procedur oraz norm i standardów w różnych obszarach życia publicznego.
  • E-państwo – chodzi o zwiększenie podaży oczekiwanych przez społeczeństwo wysokiej jakości publicznych e-usług oraz poziomu ich wykorzystania przez obywateli, w tym przedsiębiorców. Docelowym, najważniejszym efektem będzie sprawnie działająca administracja, rozumiana jako sieć instytucji powiązanych systemem informacyjnym państwa, realizująca ideę otwartego rządu, wspierająca obywatela i świadcząca wysokiej jakości usługi, z wykorzystaniem nowoczesnych technologii informacyjnych.
  • Finanse publiczne – rozwiązania zawarte w strategii nie będą naruszały stabilności finansów publicznych. W szczególności respektowane będą regulacje unijne zapisane w Pakcie Stabilności i Wzrostu (m.in. deficyt 3 proc. PKB i dług 60 proc. PKB), jak również regulacje określone w krajowych przepisach, w tym głównie ograniczenia wynikające ze stosowania stabilizującej reguły wydatkowej.
  • Efektywne wykorzystanie środków Unii Europejskiej – chodzi o wykorzystanie całego dostępnego budżetu środków unijnych w najlepszy możliwy sposób pod względem ich wpływu na cele społeczno-gospodarcze i terytorialne. Nastąpi stopniowe przeorientowanie całej polityki rozwoju, w tym tej wspieranej ze źródeł UE, na nowy model działań prorozwojowych koncentrujący się na budowie warunków do zwiększania konkurencyjności gospodarki w oparciu o wiedzę i innowacyjność, a także zintegrowanej odpowiedzi na wyzwania strategiczne, takie jak demografia, niski poziom oszczędności i inwestycji oraz wykluczenie społeczne i terytorialne.

Przygotowywane są też założenia do aktualizacji Krajowego Programu Reform na lata 2017/2018.